خیام ریاضیدان بزرگ ایرانی

در فاصله‌‌ی شانزده‌ سال‌ آخر عمر‌، ظاهرا  به‌ مطالعه‌ و تدریس‌ مشغول‌

بوده‌ و بویژه‌ کتابهای‌ فلسفی‌ ابوعلی‌ سینا، که‌ او را استاد خود می‌دانسته‌

است‌‌. حتی وی یکی‌ از خطبه‌های‌ معروف‌ ابن‌ سینا در باب‌ یگانگی‌

خداوند متعال‌ را نیز از عربی‌ به‌ فارسی‌ برگردانده است. 

حکیم‌ عمر خیام‌ اگرچه‌ بیشتر به‌ عنوان‌ شاعری‌ رباعی‌ سرا شهره‌ گشته‌

است،‌ ولی‌ وی‌ در واقع‌ فیلسوف‌ و ریاضیدانی‌ بزرگ‌ بود که‌ در طول‌ عم

ر دراز خویش،‌ کشفیات‌ مهمی‌ در ریاضیات‌ و نجوم‌ انجام‌ داد.

بزرگترین‌ فعالیت‌ نجومی‌ حکیم‌ عمر خیام،‌ محاسبه‌ و تعیین‌ جدول‌ موسوم

‌ به‌ "تقویم‌ جلالی"‌ بود که‌ در سال‌ 476 ه.ق‌ به‌ دستور سلطان‌ "جلال‌ الدین

‌ ملکشاه‌ سلجوقی"‌ مأمور انجام‌ آن‌ گشت‌ و به‌ همراهی‌ گروهی‌ از دانشمندان‌،

مطالعاتی‌ درخصوص‌ تأسیس‌ رصدخانه‌ای‌ بزرگ‌ انجام‌ داد.

 خیام‌ در فلسفه‌ دارای‌ بینش‌ ژرفی‌ بود و معتقدات‌ دینی‌ خود را نیز با همین

‌ بینش‌ مورد بررسی‌ قرار می‌داد. بعضی‌ از دانشمندان‌ معتقدند برخی‌ از

عقاید فلسفی‌ خیام‌ همچون‌ شک‌ درباره‌ی‌ وجود خدا و جهان‌ دیگر و بقای‌

روح‌ و قیامت،‌ ذهن‌ این‌ فیلسوف‌ را از یقین‌ مذهبی‌ باز می‌داشت‌ و لذا در

دوره‌‌ی حیات‌ خویش‌ مورد تنفر و حتی‌ تکفیر فقها و علماء بود.

 با وجود اینکه‌ شهرت‌ فعلی‌ خیام‌ بیشتر به‌ سبب‌ اشعار زیبا و عرفانی‌

او بویژه‌ رباعیات‌ منسوب‌ به‌ وی‌ است،‌ ولی‌ ظاهرا حکیم،‌ وقت‌ بسیار کمی‌

را صرف‌ سرایش‌ شعر و شاعری‌ نموده است. اشعاری‌ که‌ از وی‌ برجای‌

مانده‌ است،‌ بیشتر در قالب‌ رباعی‌ و بصورت‌ دو بیتی‌هایی‌ ساده‌ و کوتاه‌

است‌ که‌ بدور از هرگونه‌ فضل‌ فروشی‌ و تلاش‌ برای‌ لفاظی‌، عمیق‌ترین‌

اندیشه‌ها و معانی‌ فلسفی‌ متفکری‌ بزرگ‌ و وارسته‌ را در مقابل‌ اسرار

عظیم‌ آفرینش‌ به‌ تصویر کشیده‌ است‌. مضمون‌ عمده‌ اشعار منسوب‌ به‌ خیام

‌ همچون‌ عقاید فلسفی‌ وی‌ توجه‌ به‌ مرگ‌ و فنا، شک‌ و حیرت‌، افسوس‌ از

گذر عمر و... است‌.

 مهمترین‌ کتاب‌های‌ حکیم‌ خیام‌ عبارت‌ است‌ از:

رساله‌ای‌ در جبر و مقابله‌ . رساله‌ فی‌ شرح‌ ما اشکل‌ من‌ مصادرات‌ اقلیدس‌ .

رساله‌ای‌ در وجود . رساله‌ای‌ در کون‌ و تکلوین‌ . الجواب‌ عن‌ ثلاث‌ مسایل‌ .

الضیاءالعقلی‌ . کتاب‌ زیج‌ ملکشاهی. رساله‌ نوروزنامه،‌ که‌ در آن‌ پیدایش‌

نوروز و نحوه‌ برگزاری‌ جشن‌های‌ این‌ عید بزرگ‌ باستانی‌ را در دربار

شاهان‌ در دوره‌ پیش‌ از اسلام‌ توضیح‌ داده‌ است‌.


/ 5 نظر / 47 بازدید
فاطمه نجفعلی بیگی

سلام خانم فریدونی عزیز . عصرتون بخیر . چرا مدرسه نیستین ببینمتون ؟ [لبخند][سوال][قلب][ناراحت]

فاطمه نجفعلی بیگی

سلام خانم خیلی دلم براتون تنگ شده دلم می خواهد بتونم روزی شما رو زیارت کنم ...[قلب][قلب][گریه]

فاطمه نجفعلی بیگی

سلام خانم فریدونی عزیز میبخشید شما در روز یکشنبه در آیین اسلام هستید ؟ [سوال]

فاطمه نجفعلی بیگی

سلام خانم می بخشید قبلی رو اشتباه دادم . خیلی می بخشید روز شنبه در مدرسه آیین اسلام هستید ؟